सुनसरीमा मकै साइलेजका कारण मकै दाना उत्पादनमा कमी

सुरेन्द्र मेहता – इनरुवा । सुनसरीमा काँचो मकैसहित जरादेखि फेदसम्म नै एकसाथ खेतबाटै काटेर प्रसोधन गर्ने मेसिन सञ्चालनमा आएपछि यस वर्ष मकैको दाना उत्पादनमा कमी हुने भएको छ ।

किसानहरुले लगाएको मकै ४५ दिन देखी ६५ दिन भित्रै कोलबाटै कृषि फर्मले काँचो मकै खेतबाटै खरिद गरी उठाउन थालेपछि यस वर्ष मकै दाना उत्पादनमा कमी हुने भएको हो ।

कृषि ज्ञान केन्द्र सुनसरीका प्रमुख नुनुलाल उँरावका अनुसार दुई महिना अगाडी एकसाथ सुनसरीको भोक्राहा नरसिंह गाउँपालिका वार्ड नं. २ र वार्ड नं. ७ मा मकै साइलेज मेसिन संचालनमा आएपछि अनुमानित ५० हेक्टर क्षेत्रफलको मकैको गाईबस्तुलाई खुवाउने दाना उत्पादन गर्न खरिद गरेपछि मकैको दाना यस वर्ष कम उत्पादन हुने अनुमान गरिएको बताएको छ ।

उनको भनाई अनुसार मकै किसानले खेतमा विउ राखेको दुई महिनापछिको फल्ने मकैको बोट कोलबाटै कृषि फर्मले गाईबस्तुको दाना उत्पादनको लागि खरिद गरेपछि यस वर्ष मकै उत्पादनमा कमी भएको हो ।

गाउँमा किसानहरुले उत्पादन गरेको मकैको बोटबाट गाईबस्तुको दाना र अन्य पशुको आहारा उत्पादनको लागि कोलबाटै कृषि फर्मका संचालक सुरेन्द्र श्रेष्ठले किसानहरुको खेतमा लागेको मकैको जारा देखी फेद सम्म प्रति कठ्ठा ५ हजार देखी ८ हजार रुपैँया सम्ममा खरिद गरी पशु आहार (दाना) उत्पादन गर्ने गरेको स्थानीय पत्रकार सुरेन्द्र मेहताले जानकारी दिए ।

कोलबाटै कृषि फर्मले ५० हेक्टर मकैको गरे दाना उत्पादन

फर्म सञ्चालक श्रेष्ठले इनरुवा, बविया, राजगञ्ज सिनुवारी, देवानगञ्ज, सुकसेना, कप्तानगञ्ज, मध्यहर्षाही, नरसिंह, भोक्राहा र प्रकाशपुर लगायतका ग्रामिण बस्तीबाट खेतबाटै भर्खर दाना लागेको मकै खरिद गरी पशु आहार बनाउँन खरिद गरेपनि मकैको दाना गत वर्षको तुलनामा यस वर्ष दाना उत्पादनमा कमी हुने कृषि ज्ञान केन्द्रका प्रमुख उराँवको कथन छ ।

गाउँका किसानहरुले मकै लगाएको ४५ दिन देखी ६५ दिन माथि भएको मकैको बिरुवालाई जरादेखि नै काटेर साइलेज मैसिनमा स–सानो टुक्रा तथा आकारको बनाएर पशु अहार निकाल्ने थालिएपनि कतिपय किसान समेत ठगीमा परेको स्थानीय विरेन्द्र यादवको कथन छ ।

भोक्राहा नरसिंह गाउँपालिकालाई केन्द्र विन्दु बनाएर एकसाथ दुई वाडामा मेसिन राखेकाले खेतमा काँचो विरुवा सहितको मकै प्रति केजी दुई रुपैयाँ ५६ पैसाका दरले किसानबाट किन्ने गरेको र कृेही किसानहरुसँग विभिन्न बाहाना देखाएर अनुमानित मूल्य कठ्ठाको ५ देखी ८ हजार सम्ममा खरिद गर्ने गरेको स्थानीय यादवको भनाई छ ।

गाउँमा मकैको बाला (घोघा) पाकेर भित्र्याउन समस्या रहेको, हावाहुरी र वर्षा पानीले क्षति गर्ने डरले आधा भन्दा बढी किसानहरु मकैको बोट सहित मकैं विक्री गरेपछि यस वर्ष मकैको दाना उत्पादनमा कमी हुने निश्चित छ ।