विराटनगर – प्राकृतिक स्रोत तथा वित्त आयोगले सार्वजनिक गरेको मूल्याङ्कन अनुसार काठमाडौं महानगरपालिकाले १०० अंक मध्ये मात्र ४४.९७ अंक प्राप्त गरेको छ, जुन देशका अन्य छ वटा महानगरमध्ये सबैभन्दा कम हो।
आयोगले प्रत्येक वर्ष स्थानीय तहको खर्च, राजस्व सङ्कलन, बजेट व्यवस्थापन र सेवा प्रवाहको आधारमा मूल्याङ्कन गर्छ। गत आर्थिक वर्षका गतिविधिहरूलाई आधार बनाएर गरिएको यस मूल्याङ्कनमा काठमाडौंले धेरै महत्वपूर्ण अंक गुमाएको देखिन्छ।
६ महानगरको सूचीमा विराटनगरले ७८.११ अंक सहित शीर्ष स्थान हासिल गरेको छ। ललितपुर ७६.३३, भरतपुर ६८.०४, पोखरा ५८.७६, वीरगञ्ज ५४.०० अंकमा रहेका छन्।
काठमाडौंले समयमै बजेट पेश नगर्नु मुख्य कारणको रूपमा देखिएको छ। असार १० भित्र बजेट पेश नगर्दा सूचक १ मा काठमाडौंले ० अंक पाएको थियो। तत्कालीन मेयर बालेन शाह र प्रमुख कार्यकारी अधिकृत सरोज गुरागाँईबीचको विवादका कारण यो प्रक्रिया ढिलो भएको थियो। विराटनगर, ललितपुर, भरतपुर, पोखरा र वीरगञ्जले समयमै बजेट पेश गरी पूर्ण अंक पाएका थिए।
आगामी वर्षको बजेट प्रक्षेपण र वार्षिक समीक्षा कार्यमा पनि काठमाडौंले अंक पाउन सकेन। यसैगरी, वित्तीय अनुशासनमा भने सबै महानगरले राम्रो प्रदर्शन गरे। राजस्व सङ्कलनमा काठमाडौंसहित सबै महानगरले पूर्ण १३ अंक हासिल गरेका छन्।
तर बजेट खर्चको अनुपात र बेरुजु फर्स्यौटमा काठमाडौंले शून्य अंक पाएको छ। सामाजिक क्षेत्रका सूचकहरूमा पनि काठमाडौं कमजोर देखिएको छ। पूर्ण खोप, गर्भ जाँच र शिक्षामा अन्य महानगरको तुलनामा कम अंक पाएको छ।
प्रविधिको प्रयोगमा भने सबै महानगरले राम्रो प्रदर्शन गरे।
अन्ततः काठमाडौं महानगरपालिकाको कमजोर प्रदर्शनको मुख्य कारण कानुनी समयसीमा पालन नगर्नु, वित्तीय अनुशासनको अभाव र योजनाको नियमित कार्यान्वयनमा चुक हुनुलाई आयोगले देखाएको छ।
Discussion about this post