पवन रौनियार/इनरुवा । सुनसरी जिल्लाको कोशी गाउँपालिका–हरिपुरस्थित कोशी ब्यारेज क्षेत्रमा मुख्य भन्सार कार्यालय सञ्चालनमा रहे पनि जिल्लाको दक्षिणी सीमावर्ती क्षेत्रका स्थानीय तहहरूमा साना व्यापारीका लागि भन्सार सुविधा पर्याप्त नभएको गुनासो बढ्दै गएको छ ।
देवानगञ्ज गाउँपालिका, हरिनगर गाउँपालिका, भोक्राहा नरसिंह गाउँपालिका र दुहबी नगरपालिका आसपासका सीमावर्ती बस्तीका व्यापारीहरूका अनुसार छोटी भन्सार कार्यालयहरूमा हाल एक पटकमा पाँच हजार रुपैयाँ मूल्य बराबरका सामग्री मात्र भन्सार प्रक्रिया गर्न पाइने व्यवस्था भएकाले नियमित व्यापार गर्न कठिन भइरहेको छ ।
स्थानीय व्यापारीहरूका अनुसार नजिकैका भारतीय बजारबाट दैनिक उपभोग्य वस्तु तथा व्यापारिक सामग्री ल्याउँदा मुख्य भन्सार कार्यालयसम्म पुग्नुपर्ने बाध्यताले समय, दूरी, खर्च र भौगोलिक समस्याका कारण कारोबार महँगो र झन्झटिलो बन्दै गएको छ ।
दूरी र झन्झटले अवैध कारोबार बढ्ने जोखिम
दक्षिणी क्षेत्रका व्यापारीहरूका अनुसार भन्सार प्रक्रिया सहज नहुँदा कतिपय साना व्यापारीहरू बाध्य भएर अवैध बाटोबाट सामान ल्याउने जोखिमपूर्ण अभ्यासतर्फ धकेलिने अवस्था सिर्जना भएको छ ।
स्थानीयको भनाइमा यदि देवानगञ्ज, हरिनगर, भोक्राहा नरसिंह र लौकही आसपासका क्षेत्रमा रहेका छोटी भन्सार कार्यालयहरूलाई थप व्यवस्थित गरी व्यापारिक प्रयोजनका साना सामग्री पनि सहज रूपमा भन्सार कटाउन सक्ने व्यवस्था मिलाइएमा तस्करी घट्ने र सरकारको राजस्वमा वृद्धि हुने सम्भावना छ ।
भन्सार कार्यालयको भनाइ: कारबाही र निरीक्षण जारी
सुनसरी भन्सार कार्यालयका एक अधिकारीका अनुसार अवैध रूपमा भित्र्याइएका सामग्री नियन्त्रणका लागि नियमित अनुगमन, कारबाही तथा निलामी प्रक्रिया अघि बढाइएको छ ।
उनले भने, “हामीले समय–समयमा अवैध रूपमा ल्याइएका सामान नियन्त्रण गरी निलामी प्रक्रिया समेत अगाडि बढाइरहेका छौँ, तर व्यवस्थापन र भौगोलिक चुनौतीका कारण लक्ष्यअनुसार नियन्त्रण गर्न कठिनाइ भइरहेको छ।”
व्यापारीको माग: प्रणाली व्यवस्थित गरिनुपर्छ
स्थानीय व्यापारीहरू भने सरकारले नियमअनुसार भन्सार प्रक्रिया पूरा गरेर वैधानिक रूपमा कारोबार गर्न चाहेको बताउँछन् । तर मुख्य भन्सार कार्यालयसम्म पुग्नुपर्ने बाध्यताले छोटो दूरीका सामानका लागि पनि ठूलो खर्च र झन्झट हुने गरेको उनीहरूको भनाइ छ ।
उनीहरूले अन्य जिल्लाका केही छोटी भन्सारहरूमा प्रविधि, कर्मचारी व्यवस्थापन र सहज प्रक्रियामार्फत साना व्यापारीलाई सुविधा दिइएको उदाहरण दिँदै सुनसरीमा पनि सोही प्रकारको व्यवस्था लागू गर्न माग गरेका छन् ।
लौकही र कवा खोज छोटी भन्सारमा सीमित सुविधा
सुनसरीमा रहेका लौकही र कवा खोज छोटी भन्सार कार्यालयमार्फत व्यक्तिगत प्रयोजनका सीमित सामग्री ल्याउन पाइने व्यवस्था भए पनि केही व्यक्तिले सो सुविधालाई व्यावसायिक रूपमा प्रयोग गर्ने प्रयास गर्दा व्यवस्थापन चुनौती थपिएको स्थानीयहरूले बताएका छन् ।
स्थानीयका अनुसार यदि भन्सार प्रक्रिया थप पारदर्शी, व्यवस्थित र व्यवहारिक बनाइएमा राजस्व वृद्धि हुनुका साथै अवैध गतिविधि नियन्त्रणमा पनि सहयोग पुग्नेछ ।
स्थानीय तहका जनप्रतिनिधि तथा व्यापारीहरूले सीमावर्ती क्षेत्रका साना व्यवसायलाई प्रोत्साहन गर्ने गरी छोटी भन्सार सुविधाको दायरा विस्तार गर्न सरकार र सम्बन्धित निकायले पहल गर्नुपर्ने माग गरेका छन् ।
Discussion about this post