नेपाल प्रहरीमा उपरीक्षक (एसपी) पद रिक्त

काठमाडौं । नेपाल प्रहरीमा एक महिना भन्दा बढी भयो प्रहरी उपरीक्षक (एसपी) पद रिक्त भएको । रिक्त एसपीको संख्या ७ पुगिसक्दा पनि हालसम्म बढुवा हुन सकेको छैन ।
गत २४ कात्तिकदेखि नै प्रहरीमा एसपीको पद रिक्त हुन थालेको हो । तत्काल पाँच जनालाई मात्रै बढुवा नगर्ने भन्दै रोकिएको थियो । तर अहिले सातवटा पद रिक्त भइसक्दा पनि बढुवामा ढिलाइ भइरहेको छ ।
सरकारले चाहे तत्कालै बढुवा गर्न सक्छ । प्रहरी प्रधान कार्यालय बढुवामा ढिलाई गर्न नहुने पक्षमा छ । तर, शक्तिकेन्द्र हाबी हुँदा कसलाई बढुवा गर्ने कसलाई नगर्ने भन्ने विषयमा कुरा नमिल्दा बढुवामा ढिलाई भएको हो ।
प्रहरी महानिरीक्षक (आईजीपी) बसन्त बहादुर कुँवरको चाहनासँग प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल प्रचण्ड, गृहमन्त्री नारायणकाजी श्रेष्ठ र सत्तपक्ष दल नेपाली कांग्रेसका सभापति शेरबहादुर देउवा सहमत नहुँदा बढुवामा ढिलाइ भएको हो ।
पछिल्लो समय एसपी बढुवामा प्रधानमन्त्री प्रचण्डकी छोरी गंगा दाहाल र देउवापत्नी आरजु राणा देउवाको हस्तक्षेप बढेको बताइन्छ । केहीसमय हल्ला नगरी चर्चामा नआए पनि अहिले उनीहरु खुलेआम प्रहरी संगठनभित्र छिरेको चर्चा छ ।
त्यसैले गंगा र आरजुको इच्छाअनुसार आईजीपी कुँवर बढुवा गर्न सहमत छैनन् । आईजीपी कुँवर संगठनको नीतिअनुसार बढुवा गर्नुपर्ने पक्षमा छन् तर उनीहरु व्यक्ति हेरेर आफ्नो मान्छेलाई अगाडि ल्याउन लागिपरेका छन् ।
प्रहरी संगठन बरियता, सिनियारिटी र कार्य सम्पादान मूल्यांकन अनुसार चल्नुपर्ने हुन्छ । सोहीअनुसार आईजीपी कुँवरले एसपी बढुवा निकाल्नुपर्ने हुन्छ । तर, शक्तिकेन्द्र हावी हुँदा आईजीपी कुँवरलाई बढुवा निकाल्नै समस्या भएको छ । जसको असर अन्य प्रहरीलाई समेत परेको छ ।
आईजीपी कुँवर अहिले सात जनाको बढुवा गर्नु परेमा ‘मेरिट’लाई आधार मान्ने पक्षमा छन् । तर, केही प्रहरी अधिकृत विगतमा विवादमा आएका कारण तलमाथि हुनसक्ने समेत बताइन्छ । शक्तिकेन्द्र भने पछाडि रहेका आफ्नो मान्छेलाई अगाडि ल्याउन लागिपरेका छन् ।
पहुँचवाला डिएसपीहरु योग्यताक्रमको अन्तिम सूचीमा रहेकोले पनि एसपी बढुवा प्रक्रिया पेचिलो बन्दै गएको प्रहरी स्रोत बताउँछ । बरीयताक्रमअनुसार प्रदीप क्षेत्री पहिलो, अंगुर जिसी दोस्रो र ढकेन्द्र खतिवडा तेस्रो नम्बरमा छन् ।
त्यस्तै डिएसपीहरु यादव ढकाल, श्यामबाबु ओलीया, नारायण रंजितकार, निरञ्जनदत्त भट्ट, कुलदीप चन्द, राजन लिम्बू, सन्तोष तामाङ, अनन्त शर्मा, एकनारायण कोइराला र विनोद घिमिरे बढुवाका आकांक्षी हुन् ।
यीमध्ये केही पहुँचवाला र शक्तिकेन्द्र निकट भनेर संगठन भित्र परिचित रहेका छन् । १२औँ नम्बरमा रहेका घिमिरे यसअघि प्रधानमन्त्री प्रचण्डको पीएसओ भएर काम गरेका प्रहरी अधिकृत हुन् । यसअघि नै बढुवा हुनुपर्ने घिमिरेलाई त्यतिबेला बढुवामा छुटाइएको बताइन्छ ।
त्यस्तै नेकपा एमालेका अध्यक्ष तथा पूर्व प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीको पीएसओ भएर काम गरिसकेका सन्तोष तामाङ र राजन लिम्बू पनि बढुवाका प्रबल दाबेदार मानिन्छन् । उनीहरू वरिष्ठताको सातौ नम्बर भन्दा पछाडि रहेका छन् ।
एसपी बढुवा सूचीको सम्भावित एक नम्बरमा कसलाई बढुवा गर्ने भन्ने विवादले नै बढुवा लम्बिएको बताइन्छ । आईजीपी कुँवर संगठनमा अब्बल र क्षमतावान प्रहरी अधिकृतलाई पहिलो नम्बरमा बढुवा गर्न खोजेका छन् तर हेरौं के हुन्छ ?
डिएसपीबाट एसपी बढुवाको सिफारिस गर्ने समितिमा आईजीपी अध्यक्ष रहने कानूनी व्यवस्था रहेको छ । त्यस्तै गृह मन्त्रालयको सहसचिव सदस्य र आईजीपीले तोकेको एआईजी वा डिआईजीमध्ये एकजना सदस्य सचिव रहने कानूनी व्यवस्था रहेको छ ।