भोक्राहा नरसिंह गाउँपालिकाको ८०.५० अंक: मेहनत र विश्वासले बुनेको सुन्दर कथा

सुनसरी — पंकज यादव बिहान सबेरै धानबारीमा ओसको थोपाले झल्किरहेको चमक, किसानको काँधमा बोकेको कोदाली, र टाढैबाट सुनिने गोरु हाँक्ने आवाज—यही जीवन्त चित्र हो भोक्राहा नरसिंह गाउँपालिकाको। आज त्यही गाउँपालिकामा अर्को किसिमको चमक थपिएको छ। संघीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालयले सार्वजनिक गरेको स्थानीय तह संस्थागत क्षमता स्वमूल्याङ्कन (LISA) मा ८०.५० अंक प्राप्त गरेको खबरले गाउँकै आकाश उज्यालिएको जस्तो लाग्छ।

यो केवल अंक होइन। यो खेतमा पसिनासँगै झरेका किसानको आशा हो। विद्यालयतर्फ हिँड्ने बालबालिकाको मुस्कान हो। स्वास्थ्य चौकीमा लहर बसेकी आमाको धड्कन हो।

सेवा प्रवाहको नयाँ भरोसा

गाउँपालिकाले सेवा प्रवाहलाई सहज बनाउन थालेपछि गाउँलेहरूको मुहार फेरिएको छ। अब प्रमाणपत्र लिन टाढा धाउनु पर्दैन, महिला नागरिकले स्वास्थ्य सेवा लिन सहजै पुग्छन्, बालबालिकाले विद्यालयमा किताब र कापी समयमै पाउँछन्।

विद्यालय सुधार र बालबालिकाको हर्ष

विद्यालय सुधार अभियानपछि गाउँका विद्यालयहरूमा रमाइलो माहोल छ। साना–साना बच्चाहरू किताब बोकेर कक्षातर्फ लागेका देख्दा गाउँका वृद्ध–वृद्धाको अनुहारमा पनि गर्वको चमक आउँछ। शिक्षकहरूको मुस्कानभित्र जिम्मेवारीको बोझ मात्रै छैन, उज्ज्वल भविष्यको विश्वास पनि मिसिएको छ।

अध्यक्षको आँखा र प्रतिबद्धता

गाउँपालिका अध्यक्ष अजमल अख्तर आजाद कार्यालयमा भेटिँदा उनको आँखाभित्र गर्व मात्र होइन, अझै धेरै गर्ने संकल्पको चमक देखिन्छ। उनी भन्छन्, “८०.५० अंक हाम्रो लागि संख्या मात्र होइन। यो जनताले हाम्रो मेहनतलाई दिएको प्रमाण हो। महिला, बालबालिका, किसान, विद्यार्थी—सबैलाई प्रत्यक्ष फाइदा हुने कामलाई हामीले प्राथमिकता दिएका छौँ। अझै सुधार गर्नुपर्ने धेरै कुरा छन्, त्यसमा निरन्तर लागिरहनेछौँ।”

किसानको पसिना, उत्पादनको उर्वरता

बजारतिर जानु अघि किसानहरू मल–बीउ लिन गाउँपालिका कार्यालय आउँछन्। तालिम लिएर नयाँ सीप सिकेका किसानहरू अहिले आफ्नो खेतमा राम्रो उत्पादन देख्दा गर्व गर्छन्। “पहिले धान बेचेर मात्रै खर्च टारिन्थ्यो, अब तरकारी र दलहन बेचेको पैसा पनि हातमा आउन थाल्यो,” एक वृद्ध किसानको आवाजमा उत्साह मिसिएको छ।

महिला समूहको भूमिका

महिला समूहहरूले बजेट कार्यान्वयनमा नेतृत्व लिएको देख्दा गाउँको मुहार बदलिएको छ। सार्वजनिक बैठकमा उनीहरूको आवाज घन्किन्छ, योजना बनाउन उनीहरूको सुझाव सुन्ने चलन बसिसकेको छ। “हामी बोल्छौँ भने सुन्छन् भन्ने अनुभूति नै ठूलो उपलब्धि हो,” एक महिला नेतृको भनाइमा आत्मविश्वास टल्किन्छ।

सडक, खानेपानी र स्वास्थ्य

खानेपानी पाइपलाइन बिछ्याएर गाउँका टोल–टोलमा पिउने पानी पुगेको छ। धुलाम्य बाटोमा सडक बनेपछि विद्यार्थी समयमै स्कुल पुग्छन्, किसानले तरकारी सजिलै बजार पुर्‍याउँछन्। स्वास्थ्य चौकीमा पनि अब औषधि र उपचार सजिलो भएको छ। आमाहरूले आफ्ना बच्चालाई खोप लगाउँदा चिन्ता होइन, राहतको अनुभूति गर्छन्।

सामूहिक प्रयासको प्रतिफल

भाेक्राहा नरसिंह गाउँपालिकाका सूचना प्रविधि अधिकृत सन्देश तिमिल्सिनाकाे भनाइअनुसार  LISA को अंक केवल रिपोर्टको पाना होइन। यो गाउँकै आत्मा हो। बालबालिकाको हाँसो, महिलाको आत्मविश्वास, किसानको पसिना र जनप्रतिनिधिको संकल्प मिसिएर बनेको उपलब्धि हो।

सुनसरीका अन्य स्थानीय तहहरूमध्ये यो उपलब्धि उच्च मानिन्छ। तर यो केवल अंकको प्रतिस्पर्धा होइन, सुशासन, पारदर्शिता र विकासको सपना हो। भोक्राहा नरसिंह गाउँपालिकाले देखाएको यो उदाहरणले गाउँलेहरूलाई मात्र होइन, सम्पूर्ण जिल्लालाई पनि प्रेरणा दिएको छ।

गाउँपालिकाको भित्रि कथा

गाउँपालिकाको कक्षमा एक कर्मचारी मुस्कुराउँदै भन्छन्,

“सेवाप्रवाहमा हामीले १२ अंक पायौं, यो अंक होइन, यो त जनता खुसी पार्ने हाम्रो प्रयासको परिणाम हो।”

वित्तीय व्यवस्थापनतर्फ १०.७५, सामाजिक समावेशीकरणतर्फ ९ अंक—यी सबै अंकहरूले गाउँपालिकाको अनुहारलाई उज्यालो बनाइदिएका छन्।

तर त्यही कर्मचारीको आवाजमा अलिकति गम्भीरता मिसिन्छ,

“तर समन्वयमा ३.७५ अंक मात्रै पायौं, यो कमजोरी हो, यो सुधार नगरेसम्म हामी सम्पूर्ण छैनौं।”

अंकभित्र लुकेका कथा

शासकीय प्रवन्धमा ७.५०, संगठनमा ८, योजना तर्जुमामा ९.५०—यी अंकहरूले गाउँपालिकाले आफ्नो प्रशासनलाई क्रमशः मजबुत बनाइरहेको कथा सुनाउँछन्।

तर भौतिक पूर्वाधारमा ६.५० र वातावरण संरक्षणमा ६.५०—यी अंकहरूले भने गाउँको असमान बाटो, असुरक्षित खोल्सो र बाढीको त्रास सुनाउँछन्।

जनताको दृष्टि

गाउँको एक किसान मिश्रीलाल यादव भन्छन्, “अंक त मन्त्रीले हेर्ने कुरा होला, हामीलाई त खेतमा पानी आइदियोस्, बाटोमा हिलो कम होस्, अनि सहजै कार्यालय पुग्न सकियोस् भने पुग्छ।”

उनको यो भनाइ अंकभन्दा परको सत्य हो—जनताको जीवनमा नतिजा केवल कागजमा होइन, दिनचर्यामा महसुस हुनुपर्छ।

निष्कर्ष

LISA को अंकले भाेक्राहाको यात्रा देखाएको छ—उज्यालो र छायाको संयोग। सेवा प्रवाह, वित्तीय व्यवस्थापन, सामाजिक समावेशीकरणतर्फ गाउँलेहरूको विश्वास जितेको छ, तर समन्वय, पूर्वाधार र वातावरणमा अझै अपूरो गृहकार्य बाँकी छ।

यो अंकहरूलाई कहिल्यै भुल्न नहुने कथा बनाउने जिम्मेवारी भाेक्राहा नरसिंह गाउँपालिकाकै काँधमा छ।

गाउँको चोकमा खेल्दै गरेका बालबालिकाले भोलि सहज बाटोमा हिँड्न पाउन, किसानले आफ्नो पसिना बेच्न सजिलो बजार पाउन र बाढी आउँदा कोही विस्थापित नहोस्—त्यही दिन यी अंकहरूको कथा साँच्चै सार्थक हुनेछ।

अन्तिम झल्को

जब साँझको घाम पश्चिम क्षितिजमा अस्ताउँछ, गाउँको आकाशमा सुनौलो रङ मिसिन्छ। धानबारीबाट फर्किएका किसानहरू घरतर्फ लाग्छन्, बच्चाहरू आँगनमा खेलिरहेका हुन्छन्। उनीहरूको अनुहारमा शान्ति छ, किनकि उनीहरूलाई थाहा छ—गाउँ अब सुन्दर भविष्यतर्फ अघि बढ्दैछ।

८०.५० अंक त्यो भविष्यको पहिलो झलक हो, जुन मेहनत, विश्वास र सामूहिक समर्पणले सम्भव बनाएको हो ।