इनरुवा । सुनसरी जिल्लामा यस वर्ष गहुँ उत्पादनमा कमी आउने संकेत देखिएको छ। खेती सुरु हुने समयमा पर्याप्त वर्षा नहुनु र पछि गहुँ पाक्ने बेलामा असमय पानी पर्नुले जिल्लाका विभिन्न स्थानीय तहमा गहुँबाली प्रभावित भएको किसानहरूले बताएका छन्।
जिल्लाका इनरुवा नगरपालिका, दुहबी नगरपालिका, इटहरी उपमहानगरपालिका, रामधुनी नगरपालिका, बराहक्षेत्र नगरपालिका, कोशी गाउँपालिका, हरिनगर गाउँपालिका, देवानगञ्ज गाउँपालिका, गढी गाउँपालिका तथा भोक्राहा नरसिंह गाउँपालिका लगायतका क्षेत्रमा उत्पादन घट्ने अवस्था देखिएको हो।
स्थानीय किसानका अनुसार गहुँ रोपाइँको समयमा पर्याप्त पानी नपर्दा जमिनमा चिस्यान कम भयो, बिउ राम्रोसँग उम्रन सकेन। त्यसपछि बाली हुर्कने क्रममा लामो समयसम्म खडेरीजस्तै अवस्था रहेकाले गहुँको वृद्धि कमजोर भयो। किसानहरूका अनुसार यसले सुरुदेखि नै उत्पादन घट्ने जोखिम बढाएको थियो।
त्यसमाथि गहुँ पाक्ने बेला अचानक पानी र हावाहुरी परेपछि धेरै ठाउँमा बाली ढलेको, दाना कालो भएको र खेतमै कुहिने समस्या देखिएको छ।
भोक्राहा नरसिंह गाउँपालिका–६ का किसान रामेश्वर यादव ले भने, “सुरुमा पानी परेन, गहुँ कमजोर भयो। अहिले पाक्ने बेला पानी परेर खेतमै ढल्यो, धेरै क्षति भयो।”
त्यस्तै देवानगञ्ज गाउँपालिका–२ का किसान सहदेव मण्डल ले खेतमै पानी जम्दा गहुँको दाना बिग्रिएको बताउँदै भने, “मेसिनले काट्नै नसक्ने भयो, पानीले गहुँ ढल्यो, उत्पादन आधा घट्ने डर छ।”
कृषि ज्ञान केन्द्र सुनसरीका प्रमुख निलकमल सिंह ले यस वर्ष मौसमको असन्तुलनले गहुँ उत्पादनमा असर पुगेको बताएका छन्।
उनका अनुसार, “गहुँ खेतीको सुरुवाती चरणमा समयमै वर्षा नहुँदा धेरै ठाउँमा रोपाइँ ढिलो भयो, चिस्यान अभावले बाली कमजोर बन्यो। पछि पाक्ने बेला असमय पानी पर्दा ढल्ने र दाना बिग्रने समस्या देखियो। यी कारणले उत्पादन अघिल्लो वर्षको तुलनामा घट्ने सम्भावना छ।”
सिंहका अनुसार जिल्लामा उत्पादन तथ्यांक संकलन भइरहेको भए पनि प्रारम्भिक अवस्था हेर्दा धेरै ठाउँमा प्रति बिघा उत्पादन घटेको किसानहरूले जानकारी गराएका छन्।
स्थानीय किसानहरूले मलखाद समयमै नपाउने, सिँचाइ व्यवस्थापन कमजोर हुने र मौसम पूर्वानुमानको सूचना पर्याप्त नपुग्ने समस्या पनि यस वर्षको अर्को चुनौती भएको बताएका छन्। कतिपय किसानले बोरिङबाट सिँचाइ गर्नुपर्दा लागत बढेको र त्यसअनुसार आम्दानी नहुने गुनासो गरेका छन्।
गहुँ उत्पादन घट्ने संकेतसँगै बजारमा स्थानीय गहुँ आपूर्ति घट्ने र किसानको आर्थिक अवस्था कमजोर हुने चिन्ता बढेको छ। किसानहरूले स्थानीय सरकार र कृषि कार्यालयसँग क्षति मूल्यांकन, राहत व्यवस्था तथा कृषि बीमालाई प्रभावकारी बनाउन माग गरेका छन्।
कृषि ज्ञान केन्द्रका अनुसार मौसमको जोखिम बढ्दै गएकाले आगामी दिनमा सिँचाइ सुविधा विस्तार, उन्नत बीउ वितरण, समयमै मलखाद व्यवस्थापन तथा आधुनिक कटानी उपकरणको पहुँच बढाउनुपर्ने आवश्यकता रहेको छ।
Discussion about this post