प्रदेश २ मा ‘बेटी’ बिमा कार्यक्रम किन बन्द भयो ?

जनकपुरधाम / प्रदेश २ सरकारको अत्यन्त चर्चित ‘बेटी पढाउ, बेटी बचाउ’ अभियान अन्तरगतको बेटी बिमा योजना बन्द भएकोछ ।

विमाका लागि बैंकसित भएको सम्झौताको अवधी समाप्त भएपछि बिमा कार्यक्रम रोकिएको छ । गत माघ महिनामा प्रदेश सरकारले विमा कार्यक्रमलाई अभियानको रुपमा अगाडी बढाउँदै २० वर्षमा ३ लाख निक्षेप भुक्तानी हुने घोषणा गरिएको थियो ।

प्रदेश सरकारले घोषणा गरे अनुसारको कार्यक्रम पूर्ण रुपमा बन्द भएको छ । कार्तिक  देखि जन्मेका छोरीहरुको विमाका लागि दर्ता समेत गरिएको छैन् । त्यसअघि साउनदेखि दर्ता भएका छोरीहरुको खाता खोलेर बैंकमा रकम दाखिला गरिएको छैन् ।

प्रदेश सरकारले बिमाका लागि दर्ता भएका बेटीहरुको खातामा सोझै रकम जम्मा गर्दै आएको थियो । ‘माघ महिनामा बिमाका लागि सञ्चालन गरिएको शिविरमा दर्ता भएका बेटीहरुको बिमाको रकम पठाइसकिएको छैन्’ कार्यक्रम संयोजक प्रियंका यादवले भनिन्, दर्ता भएको कागजातहरु सबै पालिकामा छ ।उनीहरुको अहिले सबै प्रकृया पुरा भइसकेको छैन् ।

‘हाल सम्म दुई चरणमागरि ७ हजार १ सय २९ जना बेटीको सबै प्रकृया पुरागरि खातामा रकम जम्मा भइसकेको छ’ उनले भनिन्, उनीहरु प्रति बेटी २० वर्षमा ३ लाख रुपैया भुक्तानी पाउने छन् ।

शिविरमा दर्ता भएकाहरुको तथ्यांक प्राप्त भइनसकेको उनले बताइन् । कार्तिक महिनादेखि दर्ताको काम नै रोकिएको उनले जनाइन् । शिविरबाट संकलित २६ हजार बेटीको प्रकृया पुरा नभएको बताउँदै उनले बैंक छनौटको प्रकृयालाइ अगाडी बढाइएको बताइन् ।

‘खाता खोल्ने बैंक छनौटको प्रकृयामा रहेकाले बेटीको दर्ता र रकम पठाउने प्रकृया रोकिएकोछ ’यादवले भनिन्, विमा गर्न रकम प्रयाप्त रहेपनि प्राविधिक समस्याको कारण प्रकृया रोकिएको छ । अब पालिकालाई नै एकमुष्ट रकम उपलब्ध गराउने र त्यहाँबाट नै बैंक खातामा रकम दाखिला हुने प्रकृया थालिने उनले बताइन् ।

‘स्वतःस्फुर्त रुपमा बिमाका लागि दर्ता प्रकृयामा जाने संख्या कम रहेकोछ ’ यादवले भनिन् ,शिविर मार्फत घरदैलोगर्दा संख्या अत्यधिक बढने गरेकोछ । बेटी बिमा- मुद्दती खाता खोल्ने कार्य नरोकिएको उल्लेखगर्दै मुख्यमन्त्री लालबाबु राउतले प्रदेश सरकारको गौरवको कार्यक्रम रहेको बताए ।
‘कोरोना भाइरस संक्रमणको समस्याले लकडाउनमा दर्ताको काम रोकिएको थियो’ उनले भने, अब फेरी प्रकृया अगाडी बढाइएकोछ । ल्कडाउनको अवधीमापनि पालिकाले जन्मदर्ताको कार्यलाई निरन्तरता दिएपनि बेटी बिमाको कार्य अगाडी बढेन् ।

प्रभु बैंक सितको सम्झौता रद्द भएको ७ महिना भइसक्दा पनि अर्को बैंकसित सम्झौता गरिएको छैन् । प्रदेश सरकारले बेटी पढाउ, बेटी बचाउ अभियानलाई अत्यन्त महत्वका साथ प्रचारमा ल्याएपनि दुई वर्ष समेत निरन्तरता पाउन सकेको छैन् । २० वर्ष पछि बेटीलाई एकलाख भुक्तानी दिने कार्यक्रमबाट सुरु भएको योजनामा रकम तीन लाख पु¥याइएको छ । तर हाल सम्म ७ हजार बेटीको मात्र बिमा-मुद्दतीमा रकम जम्मा भएकोछ ।
सरकारले बिमा भनेर प्रचार गरेपनि त्यो यथार्थमा मुद्दती खाता रहेको बैंकले जनाएकोछ ।बैंकका अनुसार मुद्दती खातामा रकम जम्मा गरेपछि २० वर्षमा निर्धारित रकम बेटीले भुक्तानी पाउनेछ । तर प्रदेश सरकारले बिमा गरिएको भन्दै प्रचारबाजी गर्दै आएकोछ ।

नेपाल राष्ट्र बैंकमा दर्ता रहेका फाइनान्स कम्पनीहरु मार्फत मुद्दती बचतको कार्य गरे निर्धारित २० वर्षमा बैंकले दिने ब्याज भन्दा बढी रकम फाइनान्स कम्पनीले दिनेछ । बैंक भन्दा फाइनान्स कम्पनीको ब्याजदर बढी भएको र अधिकतम् साढे ५ वर्षमा रकम दोब्बर हुने भएकाले बैंकको भन्दा फाइनान्स कम्पनीबाट बेटीले २० वर्षमा बढी रकम भुक्तानी पाउने छन् ।

– जनकपुर टुडेबाट