नयाँ सुविधा थप्दै चन्द्र संस्कृत मावि

धरान / पछिल्लो समय चन्द्र संस्कृत माविले विकासको ठूलै फड्कोमा उक्लिएको छ । संस्कृत माध्यमको स्कुलको रुपमा स्थापना भएको उक्त मावि अहिले मुख्य विषय सहित सामुदायीक विद्यालयको रुपमा प्लसटू स्कृलहरु संग प्रतिस्पर्धामा उत्रिएको छ ।

विद्यालयको ५७औं वार्षिकोत्सवमा शुक्रवार दुई वटा नयाँ भवन उद्घाटन गरिएको छ । विद्यार्थी संख्या बढ्दै गएपछि शिक्षणका सुविधा उपलव्ध गराउन नयाँ भवन निर्माण भएको हो । उद्घाटनको अवसरमा धरान उपमहानगरपालिका मेयर तिलक राईले भने ‘धरान पूर्वको शैक्षिक केन्द्र रहँदै आएकोले यस्लाई प्रदेश १ को उच्च शिक्षाको केन्द्रको रुपमा विकास गर्न स्थानीय सरकार उपमहानगरपालिकाले काम गर्दै आएको छ ।’

नेपालको पूर्वीक्षेत्रमा शिक्षाका लागि अग्रजहरुले धरानलाई केन्द्रको रुपमा राखेर ठूलो योगदान, लगानी र मेहनत गरेको इतिहास यहाँ भएका शैक्षिक संस्थाहरुको निरन्तरताले देखाउँदै आएको उनले बताए । मेयर राईले भने ‘धरामा स्वास्थ्य विज्ञान, विज्ञान प्रविधि, इञ्जिनीयरिङ, इतिहास, संस्कृति र भाषा सबै विषयका उच्च शैक्षिक संस्थाहरुबाट वर्सेनी हजारौं विध्यार्थी उत्पादन हुँदै आएको कुराले त्यस्को पुष्टी गर्दछ ।’

व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष डा. आचार्यले उक्त भवनहरु संघीय सरकार, स्थानीय सरकार र विद्यालयको आन्तरिक श्रोत, दाताहरुको अनुदानमा निर्माण भएको जानकारी दिए । धरान उपमहानगरपालिकाको साढे ६ लाख रुपैयाँ अनुदानबाछ पुस्तकालय भवन पनि बनेको उनले बताए । भवनको उद्घाटन प्रमुख अतिथि मेयर राई र अध्यक्ष आचार्यले संयुक्त रुपमा गरेका थिए ।

वार्षिकोत्सवको मौकामा पूर्व विद्यार्थीको ठूलो जमघट थियो । धरानमा उपलव्ध पूर्व विद्यार्थी नेपाली कांग्रेस नगर सभापति श्याम पोखरेल, वडा १३ का अध्यक्ष नेत्रप्रसाद काफ्लेले सरस्वती मन्दिर बनाउन आर्थिक सहयोग प्रदान गर्ने घोषणा गरे । पोखरेलले ११ हजार १ सय ११ रुपैयाँ र काफ्लेले २५ हजार रुपैयाँ प्रदान गर्ने भएका छन् । सोही अवसरमा दाताहरु निर्माण व्यवसायी पूर्णबहादुर राई, पूर्वाञ्चल ईञ्जिनियरिङ क्याम्पस प्रमुख काजिराम कार्की र उपप्रध्यापक भिषण भूजेलसहित लाई सम्मान गरियो ।

चन्द्र संस्कृत विद्यालय चन्द्रप्रसाद आचार्यले संस्कृत माध्यमको विद्यालयका रुपमा स्थापना गरेका हुन् । २०२१ साल माघ २४ गते वसन्त पञ्चमीका साइत पारेर धरान–१६ स्थित विद्यालयमा पठन पाठन शुरु गरिएको थियो । प्रदेश १ को सरकारी माविको रुपमा सञ्चालित कक्षा १ देखि १२ सम्म मुख्य विषय संस्कृत रहेको उक्त मावि पहिलो र एक मात्र हो । विद्यालयको आफ्नो छात्राबास छ । छात्राबासमा ५० भन्दा बढी विद्यार्थी बस्छन् । धरान देखी बाहिर अन्य जिल्ला बाट आएका कक्षा ६ देखि १२ सम्मका विद्यार्थीहरु लागि उक्त सुविधा प्रदान गरिदै आएको छ ।

विद्यालयमा प्रदेश १ भरिका झापा, मोरङ, सुनसरी, इलाम, पाँचथर, ताप्लेजुङ, उदयपुर, खोटाङ, तेह्रथुम, संखुवासभा लगायत ७७ जिल्ला बाटै संस्कृत पड्नका लागि आएका विद्यार्थीहरु छन् । पूर्वीय वैदिक वाङ्मयको संरक्षण, प्रवद्र्धनका लागि विद्यालयको स्थापना विद्यालयमा अहिले मुल विषय संस्कृत सहित साधारण माविका पठ्क्रम पठन पाठन हुन्छ । पछि २०२८ सालमा नयाँ शिक्षा लागू भए पनि यस विद्यालयको नाम चन्द्र संस्कृत माध्यमिक विद्यालय राखिएको हो ।

स्थापनाकालमा योगी नरहरिनाथ, पण्डित छविलाल पोख्रेल, डिट्ठा लक्ष्मीप्रसाद आचार्य, भूपु प्रधानमन्त्री मातृकाप्रसाद कोइराला, भूपालमान सिंह कार्की, मेघराज शर्मा, पण्डित दामोदर भट्टराई, मोतीलाल अग्रवाल लगायतको योगदान रहेको छ । पछिल्लो समय शिक्षामा नीजि क्षेत्रको बोलबाला, अंग्रेजी माध्यममा आकर्षण बढेपछि विद्यालय ओझेलमा परेपनि विद्यालय प्रचार प्रसार विज्ञापनको होडबाजी भन्दा अलग निरन्तर चल्दै आएको छ । विद्यालयमा हाल आन्तरिक प्रतिस्पर्धाबाट ३० कोटामा मासिक ४ सय रुपयाका दरले छात्रावृत्ति प्रदान गरिँदै आएको छ । उनिहरु लाई निःशुल्क छात्रावासको व्यवस्था छ ।