कोशी प्रदेशमा लागूपदार्थको बढ्दो कारोबार: पहाडबाट गाँजा, सीमाबाट ब्राउनसुगर

इटहरी | कोशी प्रदेश लागूऔषध कारोबारको हब बन्दै गएको प्रहरीको पछिल्लो तथ्यांकले देखाएको छ। सीमावर्ती जिल्ला हुँदै ब्राउनसुगर, चरेश, अफिमजस्ता लागूपदार्थहरू भित्रिन थालेका छन् भने पहाडी क्षेत्रहरू गाँजाको प्रमुख आपूर्ति केन्द्र बनेका छन्।
लागूपदार्थ नियन्त्रणको उद्देश्यसहित कोशी प्रदेश प्रहरीले पछिल्लो एक आर्थिक वर्षमा तीव्र अभियान सञ्चालन गर्दै १,९८५ जना लागूपदार्थ अभियुक्त पक्राउ गरेको छ।

ड्रग्स नियन्त्रणमा गोली चलाउनुपर्ने अवस्था
प्रवक्ता एसपी दीपक पोखरेलका अनुसार चेकजाँच कडा पारिएसँगै केही तस्करले शरीरको संवेदनशील अंग र मलद्वारमा लागूपदार्थ लुकाएर सीमा पार गरिरहेका थिए। त्यस्ता गिरोह नियन्त्रण गर्न प्रहरीलाई कहिलेकाहीँ गोली प्रहारसम्म गर्नुपरेको छ।
कोशी प्रदेशका झापा, मोरङ र सुनसरीजस्ता तराई जिल्लाबाट ठूलो मात्रामा ब्राउनसुगर, चरेश तथा अन्य मनोशक्तिवर्धक औषधिहरू बरामद भएका छन्। उदाहरणका लागि, सुनसरीबाट मात्र १२ हजार किलोग्रामभन्दा बढी गाँजा नियन्त्रणमा लिइएको छ।

गाँजा: पहाडको उत्पादन, तराईमार्फत भारतसम्म तस्करी
धनकुटा, भोजपुर, उदयपुरलगायत पहाडी जिल्लाहरू गाँजाको प्रमुख उत्पादन क्षेत्र बनेका छन्। ती ठाउँमा खुलेआम खेती गरिएको गाँजा सुकाएर झोलामा, तरकारीको गाडीमा, एम्बुलेन्स वा सरकारी नम्बर प्लेट टाँसेका गाडीहरूमा राखेर ओसार्ने गरिएको प्रहरीको भनाइ छ।
केही अवस्थामा सप्तकोसी नदीको ट्युबमार्फत समेत गाँजा तस्करी गरिएको प्रमाण भेटिएको छ। प्रहरीले पछिल्लो वर्ष मात्रै २६ हजार ७५० किलोभन्दा बढी गाँजा बरामद गरेको छ।
खुला सीमा र लागूपदार्थ: सुरक्षा चुनौती
भारतसँगको खुला सीमाको फाइदा उठाउँदै तस्करहरूले लागूपदार्थ भित्र्याउने क्रम तीव्र बनाएका छन्। प्रहरी र सशस्त्र प्रहरीको संयुक्त गस्ती तथा सुघा कुकुरको प्रयोग गरिए तापनि चनाखोपन अझै अपर्याप्त देखिएको छ।
सीमावर्ती इलाका झापा, मोरङ, सुनसरीका नाकाहरू लागूऔषध ओसारपसारका प्रमुख केन्द्रका रूपमा चिनिन थालेका छन्।
युवापुस्ता लागूपदार्थको दलदलमा
कोशी प्रदेश प्रहरी प्रमुख डीआईजी ईश्वर कार्कीका अनुसार लागूपदार्थ प्रयोग गर्ने अधिकांश व्यक्ति कानुनको जानकारी हुँदाहुँदै पनि लहलहै, कौतूहल, तनाव वा व्यक्तिगत समस्याको कारण त्यसमा फसिरहेका छन्।
“कोशी प्रदेशमा ‘अबको युद्ध, दुर्व्यसनविरुद्ध’ भन्ने नारासहित ड्रग्सविरोधी अभियान चलाइएको छ,” कार्कीले बताए।
आँकडाले देखाउँछ भयावह तस्वीर
आर्थिक वर्ष बरामद गाँजा (किलो) पक्राउ अभियुक्त २०७९/८० ५,८१५ १४४ जना २०८०/८१ १०,४२० २०९ जना २०८१/८२ २६,७५० २६१ जनायो तीन वर्षमा लागूपदार्थ सम्बन्धी घटनाहरू तीनगुणाले वृद्धि भएका छन्।

विद्यालयदेखि नै सचेतना अभियान सञ्चालन – अभिभावकको चनाखो निगरानी – सुराकी प्रणाली बलियो बनाउने – सीमानाका तथा सडक नाकामा प्रविधिमैत्री निगरानी प्रहरीका अनुसार लागूऔषधको प्रयोगले चोरी, लुटपाट, घरेलु हिंसा, ठगी जस्ता अपराध निम्त्याउने भएकाले यसलाई नियन्त्रण गर्नु अपरिहार्य भएको हो।
यता कोशी प्रदेश लागूऔषध तस्करी तथा प्रयोगको ‘हटस्पट’ बन्दै गइरहेको स्पष्ट छ। सुरक्षा निकायको कडा निगरानी, कानुनी कारबाही, र जनचेतनामूलक पहल बिना समस्या नियन्त्रणमा आउन कठिन देखिन्छ।