मोरङको सिंघीया खोलादेखि नयाँबजारसम्म करिब ६ किलोमिटर सडक ६ वर्षसम्म बेहाल

विराटनगर । र्व–पश्चिम हुलाकी राजमार्गअन्तर्गत मोरङको कटहरी गाउँपालिकामा पर्ने सिंघीया खोलादेखि नयाँबजारसम्मको सडक खण्डको निर्माण कार्यमा ढिलासुस्ती भएको भन्दै ठेक्का रद्द गर्ने दबाब बढ्दै गएको छ ।

करिब ६ किलोमिटर सडक खण्ड निर्माणको ठेक्का लागेको ६ वर्ष बितिसक्दा पनि भौतिक प्रगति २७ प्रतिशतमा सीमित छ । निर्माण व्यवसायीको चरम लापरबाही र सरकारी निकाय निरीह बन्दा अलपत्र परेको यो सडकले हजारौँ नागरिकको दैनिकी कष्टकर बनाएको छ ।

यो सडकमा घाम लाग्दा धुलो र पानी पर्दा हिलोले वरिपरिका सर्वसाधारण समस्यामा छन् ।

यो सडक खण्ड हुलाकी राजमार्गको रतुवा खोलादेखि विराटनगरको केशलिया खोलासम्मको ४४ किलोमिटर लामो परियोजनाको एक हिस्सा हो । तीन वर्षभित्र चार लेनको फराकिलो सडक निर्माण सम्पन्न गर्ने लक्ष्यसहित २०७६ सालमा तीन अर्ब ६० करोड रुपैयाँमा गजुरमुखी र श्रेष्ठ कन्स्ट्रक्सन प्रालिलाई संयुक्त ठेक्का दिइएको थियो । तर, कटहरी खण्डको जिम्मेवारी पाएको श्रेष्ठ कन्स्ट्रक्सनले कामलाई पूर्णतः बेवास्ता गर्दा सिङ्गो परियोजनाकै गतिमा अवरोध सिर्जना भएको छ ।
सिंघीया खोलादेखि कटहरी–४ स्थित जुडीखोलासम्मको ६ किलोमिटर खण्डको निर्माण सम्झौता २०७६ कार्तिक २४ गते भएको थियो । सुवास श्रेष्ठ सञ्चालक रहेको श्रेष्ठ कन्स्ट्रक्सनले ७६ करोड रुपैयाँमा लिएको यो ठेक्का तीन वर्षभित्र २०७९ कार्तिक २३ गतेसम्ममा सम्पन्न गर्नुपर्ने थियो । तर, तोकिएको समयमा काम सुरुसमेत हुन नसकेपछि पहिलो पटक म्याद थप गरियो ।

त्यसपछि पनि कामले गति नलिएपछि दोस्रो पटक म्याद थप गरेर २०८२ जेठ मसान्तसम्मको समयसीमा तोकिएको भनिए पनि हुलाकी सडक आयोजनाका अनुसार दोस्रो पटक थपिएको म्याद समेत गत जेठ मसान्तमै सकिइसकेको छ । ६ वर्षको लामो अवधिमा जम्मा २७ प्रतिशत काम भएको छ ।

‘घरको झ्याल–ढोका थुनेर पनि धुलोबाट बच्न सकिँदैन, खानामा र ओछ्यानमा समेत धुलो हुन्छ,’ कटहरीका स्थानीय गोकुल भट्टराईले आफ्नो पीडा पोखे, ‘अब त अति भयो । हामीले जिल्ला प्रशासन कार्यालयमा प्रमुख जिल्ला अधिकारीकै कार्यकक्षमा ठेकेदारका प्रतिनिधिसँग २२ पटकभन्दा बढी छलफल गर्‍यौं । हरेक पटक ‘अब छिट्टै पिच हुन्छ’ भन्ने आश्वासन मात्रै पाइयो, तर काम भएन । अब यो ठेक्का तोडेर ठेकेदारलाई कालोसूचीमा राखी कारबाही गर्नुपर्छ । नत्र यहाँका जनताले कहिलेसम्म दुःख पाउने ?’

कटहरी–२ का पूर्ववडाअध्यक्ष किशोर पाण्डेका अनुसार यो सडक खण्ड औद्योगिक क्षेत्रसँग जोडिएकाले हजारौँ श्रमिकहरू दिनहुँ साइकलमा यही बाटो प्रयोग गर्छन् । ‘हिलो र खाल्डाखुल्डीले गर्दा साइकलयात्रीहरू लडेर घाइते हुने घटना सामान्य भइसक्यो । कतिपय गम्भीर दुर्घटनामा परेर ज्यानसमेत गएको छ’, उनले भने, ‘यो सडक अब विकास मार्ग नभई मृत्यु मार्ग बन्दैछ । जनताको पीडाको कुनै सुनुवाइ भएन ।’

मुख्य ठेकेदार श्रेष्ठ कन्स्ट्रक्सनले काममा चरम बेवास्ता गरेपछि र सम्पर्कमा समेत आउन छाडेपछि आयोजनाले ६ महिनाअघि कांग्रेसका स्थानीय नेता अभिषेक गिरीलाई पेटी ठेक्कामा काम गर्न दिएको जानकारी गराएको छ ।

नागरिकस्तरबाट चर्को दबाब र विरोध प्रदर्शन हुन थालेपछि राजनीतिक दल र जनप्रतिनिधिहरू पनि तातेका छन् । सोमबार जिल्ला प्रशासन कार्यालय मोरङमा बसेको सर्वदलीय बैठकमा जनप्रतिनिधिहरूले एक स्वरमा वर्तमान ठेक्का रद्द गरी नयाँ प्रक्रिया थाल्न दबाब दिएका छन् ।

तर, पेटी ठेकेदारले पनि कामलाई गति दिन सकेको छैन । पेटी ठेकेदारका प्रतिनिधि किशोर अटलले बिजुलीका खम्बाहरू नहटाउँदा काम गर्न अप्ठ्यारो परेको तर्क अघि सारेका छन् । यद्यपि, उनले मुख्य ठेकेदारले काम गरेको रकम समयमै भुक्तानी नदिँदा पनि समस्या बल्झिएको स्वीकार गरे ।

हुलाकी सडक आयोजनाका प्रमुख युवराज पोखरेलले मुख्य ठेकेदार सुवास श्रेष्ठ लामो समयदेखि सम्पर्कविहीन रहेको बताए । ‘दोस्रो पटक थपिएको म्याद पनि जेठ मसान्तमा सकिइसक्यो। प्रगति २७ प्रतिशत मात्रै छ,’ उनले भने, ‘यदि ठेकेदार कम्पनी सम्पर्कमा आएर काम सुचारु गर्दैन भने हामी कानुनी प्रक्रियाअनुसार विकल्प खोज्न बाध्य हुनेछौँ ।’

नागरिकस्तरबाट चर्को दबाब र विरोध प्रदर्शन हुन थालेपछि राजनीतिक दल र जनप्रतिनिधिहरू पनि तातेका छन् । सोमबार जिल्ला प्रशासन कार्यालय मोरङमा बसेको सर्वदलीय बैठकमा जनप्रतिनिधिहरूले एक स्वरमा वर्तमान ठेक्का रद्द गरी नयाँ प्रक्रिया थाल्न दबाब दिएका छन् ।

मोरङ क्षेत्र नम्बर ४ का प्रतिनिधिसभा सदस्य तथा पूर्वमन्त्री अमनलाल मोदीले ठेकेदार कम्पनीको लापरबाही अक्षम्य भएको बताए । ‘मैले यो सडकको दुरवस्थाबारे पटक–पटक संसद् र संसदीय समितिमा आवाज उठाएको छु । यहाँ आएर ठेकेदारलाई बारम्बार भन्दा पनि काम भएन,’ सांसद मोदीले आक्रोश व्यक्त गरे, ‘अब आश्वासनले पुग्दैन । तत्काल यो ठेक्का तोड्नुपर्छ र काम नगर्ने कम्पनीलाई कालोसूचीमा राख्ने प्रक्रिया अगाडि बढाउनुपर्छ । कटहरीका जनताले अब एक दिन पनि यो सास्ती भोग्न सक्दैनन् ।’

त्यसैगरी, प्रतिनिधिसभा सदस्य तथा कांग्रेस सांसद डिकबहादुर लिम्बूले पनि ठेकेदारलाई अन्तिम पटक सोधेर काम गर्न नसक्ने भए तत्काल नयाँ प्रक्रियामा जान सुझाव दिए । नेकपा एमाले मोरङका उपाध्यक्ष सागर थापाले दुई–दुई पटक म्याद थप्दा पनि काम नगर्ने ठेकेदारलाई कारबाहीका लागि अन्तिम चेतावनी पत्र पठाउने र अटेर गरेमा ठेक्का खारेज गर्नुपर्नेमा जोड दिए ।

पटक–पटकका आन्दोलन, दर्जनौं बैठक र जनप्रतिनिधिहरूको निरन्तरको प्रयासका बाबजुद अलपत्र हुलाकी सडकको कटहरी खण्ड अब सरकार र सम्बन्धित निकायको निर्णयको पर्खाइमा छ ।