अविरल यादव/इनरुवा । कटनीको संवेदनशील समयमा परेको अविरल वर्षाले यस वर्ष सुनसरीका किसानलाई गम्भीर संकटमा पारेको छ। पाकेर तयार भएको धान कटानीकै बेला झरी परेपछि उत्पादन आधाभन्दा कम हुने अवस्था सिर्जना भएको किसानहरूको गुनासो छ।
सामान्य वर्षमा एक कट्ठाबाट ८० देखि २०० किलोसम्म धान उत्पादन हुने गरे पनि यो वर्ष पानी, बाढी र आकाशेपानीका कारण २५ देखि ४५ किलो मात्र धान उठेको किसानहरूले बताएका छन्। धान भिज्नु, कुहिनु, दाना अधपक्नु तथा बोट ढल्ने जस्ता समस्याले बालीमा व्यापक क्षति पुगेको छ।
भाेक्राहा नरसिंह गाउँपालिका ७ का स्थानीय किसान शंकर मेहताका अनुसार वर्षाले गरेको क्षति अत्यन्तै ठूलो छ। उनले भने, “काट्ने बेला पानी आयो, आधा धान उठेन। घरखर्च कसरी चलाउने भन्ने चिन्ता छ, बिउजोर्न पनि धान बाँकी छैन।” खेतीमा खर्चिएको लगानीसमेत नउठ्ने अवस्था बनेपछि किसान थप आर्थिक समस्यामा परेको उनले बताए।
उत्पादन घट्दा किसानले बजार मूल्यसमेत पाउन सकेका छैनन्। भिजेको धानका कारण थोक व्यापारीले उचित मूल्य दिन नमान्दा किसानमा निराशा बढेको छ। किसानहरू भन्छन्– “बाली नउठ्दा एकातिर घाटा, बचेको बेच्न नपाउँदा झनै मार।”
यता, किसानको पीडा चुलिइरहँदा कृषि ज्ञान केन्द्र सुनसरी मौन बसिरहेको स्थानीयवासीले आरोप लगाएका छन्। क्षतिको वास्तविक तथ्यांक संकलन, सर्वेक्षण तथा राहत योजनाबारे कार्यालयले अहिलेसम्म स्पष्ट प्रतिक्रिया नदिएको किसानहरूको गुनासो छ।
स्थानीय बासिन्दाहरू प्रश्न गर्छन्— “धान डुबेर नष्ट हुँदा पनि कार्यालय किन चुप छ ? राहत र सहयोग कहिल्यै आउँछ ?”
धान उत्पादनमा आएको गिरावट र किसानको आर्थिक संकटलाई कृषि कार्यालयले कत्तिको गम्भीरताका साथ हेरेको हो भन्ने प्रश्न उठिरहेका बेला किसानहरू छिटो राहत र क्षतिपूर्ति प्रक्रियाको प्रतीक्षामा छन्।
Discussion about this post