सुनसरी। ‘कुनै ट्युसन छैन, घरमै बसेर गरेको तयारीले पनि शाखा अधिकृत पास गर्न सकिन्छ’—महाकुलुङ गाउँपालिका–३ का एकराज कुलुङको जीवन–अनुभव अहिले देशभर उदाहरण बन्दै छ। लोक सेवा आयोगको एउटै विज्ञापनबाट एकै परिवारका तीन सदस्य शाखा अधिकृतमा सिफारिस भएपछि सोलुखुम्बुको दुर्गम महाकुलुङ गाउँ अहिले खुसी र गर्वको माहोलमा छ।
दुर्गाबहादुर कुलुङ र मनिकुमारी कुलुङका जेठा छोरा एकराज कुलुङ, जेठी बुहारी मनीषा कुलुङ राई र कान्छा छोरा बालकुमार कुलुङ सबै एकैपटक शाखा अधिकृतमा सिफारिस हुँदा टोल–समाजदेखि जिल्लासम्म उनीहरूको चर्चा चुलिएको छ। दुर्गाबहादुर स्वयं छेस्काम (हाल महाकुलुङ–३) का वडाध्यक्ष रहेकाले पनि यो सफलता गाउँकै गौरवको विषय बनेको छ। उहाँका चारै सन्तान निजामती सेवामै हुनु अर्को विशेषता हो।
तीनै जना केही समयदेखि राजपत्र अनङ्कित प्रथम श्रेणी (नायब सुब्बा) का रूपमा विभिन्न कार्यालयमा कार्यरत थिए। अहिले एकराज र बालकुमार महालेखा परीक्षकको कार्यालयमा, मनीषा राष्ट्रिय किताबखानामा रहेर काम गर्दै आएका छन्। एकराज र मनीषा श्रीमान्–श्रीमती पनि हुनाले ‘एकै घरका पति–पत्नी र भाइ’ एकै साथ अधिकृतमा सिफारिस हुनु निकै दुर्लभ उदाहरण बन्यो।
बुवा दुर्गाबहादुर कुलुङ भन्छन्, “विद्यालय तहदेखि मैले जे–जति मार्गनिर्देशन गरेँ, पछि बच्चाहरूले गरेको निरन्तर मेहनतले आज गाउँ र जिल्लाको सम्मान बढाएको देख्दा गर्व लाग्छ। पैसा कमाइ मात्र हैन, आफ्नै देशको सेवामा लाग्न पाउनु ठूलो कुरा हो।”
एकराज कुलुङले आफ्नो सफलतालाई निरन्तर श्रम, घरमै समूहगत पढाइ र परीक्षा–केन्द्रित छलफलको परिणाम भनेर वर्णन गर्छन्। “धेरैले ‘ट्युसन नधाइ पास कहाँ हुन्छ र!’ भनेर खिस्याए पनि हामीले हार मानेनौँ। बुवाआमाको मार्गनिर्देशन र आफन्तको हौसला नै मुख्य प्रेरणा हो,” एकराजको भनाइ छ।
कान्छा छोरा बालकुमार कुलुङका लागि भने ‘कर्णालीजस्तो दुर्गम’ ठानिने क्षेत्रबाट उठेर लोक सेवा पास गर्नु आफ्नै किसिमको संघर्षको कथा हो।
“दूरदराजमा जन्मिँदैमा जीवन रोकिन्न। लोक सेवा आयोगको परीक्षा निष्पक्ष छ, निरन्तर तयारी गरे प्रत्येक वर्ग–समुदायका युवाले सफल हुन सक्छन्,” बालकुमारले भनेका छन्। विदेश ‘अर्को रोजगारीको स्वर्ग’ झैँ देखिने बेला पनि उनले सरकारी सेवा रोज्नुको कारण यसरी खुलाएका छन्–
“विदेशमा पैसा धेरै होला, तर सरकारी सेवामा स्थायित्व छ, आफ्नै मुलुकको माटोमा बसेर काम गर्न पाउनु मेरो रोजाइ हो।”
जेठी बुहारी मनीषा कुलुङका लागि पनि यो उपलब्धि व्यक्तिगत मात्र होइन, पारिवारिक खुसीको उच्चतम क्षण बनेको छ।
“एकै घरका तीन जना एकैपटक सिफारिस हुँदा परिवार, आफन्त र स्थानीय सबैको माया र आशिर्वादले अझ जिम्मेवारी बढेको महसुस भएको छ,” मनीषाको प्रतिक्रिया छ।
महाकुलुङ गाउँपालिका अध्यक्ष सूर्यबहादुर कुलुङले यो सफलतालाई विदेशतर्फ आकर्षित युवाबीच देशमै बसेर सेवा गर्ने प्रेरक उदाहरणका रूपमा लिएका छन्।
“परिवारका सबै सदस्य सरकारी सेवामा र त्यसमाथि अधिकृतसम्म उक्लिनु गाउँपालिका मात्र होइन, सोलुखुम्बु जिल्लाकै गौरव हो,” अध्यक्ष कुलुङले भनेका छन्।
कुनै समय भोजपुर–सङ्खुवासभा सीमामा पर्ने छेस्काम क्षेत्रबाट सरकारी सेवामा सहभागिता झण्डै शून्य जस्तै थियो। तर, पछिल्लो दशकयता लोक सेवा र शिक्षक सेवा आयोगका परीक्षामा त्यही क्षेत्रका युवाहरू जिल्लाकै अग्रपङ्तिमा देखिन थालेका छन्। एकै परिवारका तीन सदस्य अधिकृतमा सिफारिस भएको यस घटनालाई स्थानीयहरूले शैक्षिक जागरण र दृष्टिकोण परिवर्तनको बलियो संकेतका रूपमा लिएका छन्।
महाकुलुङको यो कथा अहिले अनेक युवाका लागि सन्देश बनेको छ—
ट्युसन सेन्टर होइन, दमदार अठोट, अनुशासन र निरन्तर मेहनत नै असली “कोचिङ” हो।










Discussion about this post