सुनसरी । विराटनगरबाट सुरु भएको चुनावी चहलपहल अहिले भोजपुरको पहाडसम्म तातेको छ। फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधि सभा निर्वाचन यहाँ सामान्य संसदीय प्रतिस्पर्धा मात्र होइन—यो दुई पूर्वमुख्यमन्त्रीबीचको प्रतिष्ठाको सीधा भिडन्त बनेको छ।
एकातिर छन् शेरधन राई—कोशी प्रदेशका संस्थापक मुख्यमन्त्री, एमालेका केन्द्रीय सचिव। उनी आफ्नो गुमेको राजनीतिक विरासत पुनःस्थापित गर्ने लक्ष्यमा छन्। अर्कोतर्फ, पूर्वमुख्यमन्त्री राजेन्द्र राई मैदानमा आफैं उम्मेदवार नभए पनि निर्णायक खेलाडीका रूपमा उत्रिएका छन्। उनको दाउ छ—अजम्बर राई काङमाङलाई जिताएर शेरधनको पुनरागमन रोक्ने।
शेरधन राईको दाबी स्पष्ट छ—भोजपुरमा एमाले अझै पनि पहिलो शक्ति हो। विगतका समानुपातिक मत परिणाम र संगठनात्मक संरचनामा भरोसा गर्दै उनी भन्छन्, एक्लाएक्लै लड्दा एमाले ५–७ हजार मतले अगाडि छ। गैर–राई समुदायको मत निर्णायक हुने उनको विश्वास छ।
उनी आफ्ना कार्यकालका विकास आयोजनालाई चुनावी एजेन्डा बनाइरहेका छन्। “मेरो काम र अनुभवले जनता फेरि विश्वास गर्छन्,” भन्ने उनको तर्क छ।
उता अजम्बर राई काङमाङको विश्लेषण फरक छ। उनी एमालेभित्रको आन्तरिक असन्तुष्टि र मतदाताको वितृष्णालाई आफ्नो पक्षमा देख्छन्। “यो चुनाव घेराबन्दीको चुनाव हो,” उनी भन्छन्।
उनका लागि राजेन्द्र राईको सक्रिय साथ ठूलो राजनीतिक ‘प्लस’ हो। ४ किलोमिटर बनाम ७२ किलोमिटर कालोपत्रे सडकको तुलना गर्दै उनी विकासलाई मुख्य बहस बनाउन खोजिरहेका छन्।
बीचमा उभिएको नेपाली कांग्रेस यसपटक आत्मविश्वासले भरिएको देखिन्छ। २०१५ सालयता प्रतिनिधि सभामा जित निकाल्न नसकेको कांग्रेसका लागि यो चुनाव प्रतिष्ठाको अवसर हो।
कांग्रेस नेतृत्वले केन्द्रीय राजनीतिमा देखिएको पुस्तान्तरणको प्रभावलाई स्थानीय उत्साहसँग जोडेको छ। गगन थापा र विश्वप्रकाश शर्मा जस्ता नेताले सिर्जना गरेको ऊर्जा भोजपुरका युवामा पनि देखिएको दाबी कांग्रेसको छ। उम्मेदवार बालकृष्ण थापाको ‘स्वच्छ छवि’ र एमाले–नेकपाको मत विभाजन कांग्रेसको रणनीतिक आधार बनेको छ।
चुनावको समीकरणलाई रोचक बनाएको छ दुई नयाँ शक्तिले—श्रम संस्कृति पार्टी र राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी।
‘माटो’ र ‘घण्टी’ भनेर चिनिने यी दलहरू कसको भोट काट्छन् भन्ने आ–आफ्नै अड्कलबाजी छ। श्रम संस्कृति पार्टीबाट उम्मेदवार बनेका ध्रुवराज राई पहिले एमालेकै प्रदेश समिति सदस्य थिए। आदिवासी जनजाति, विशेषगरी राई समुदाय (जिल्लामा करिब ३४ प्रतिशत) को मतमा उनीहरूको प्रभाव कति पर्छ भन्ने चासो छ।
भोजपुरमा १ लाख २५ हजार ७६६ मतदाता छन्। २०७९ को समानुपातिक मत परिणाम हेर्दा एमाले २२,९४० मतसहित अगाडि थियो। कांग्रेस १४,७७६, माओवादी केन्द्र १२,७५० मतमा सीमित थिए।
तर यो चुनाव केवल अंकगणितको खेल मात्र होइन—यो भावनाको, नेतृत्वप्रतिको विश्वासको र राजनीतिक प्रतिष्ठाको लडाइँ हो।
शेरधनका लागि यो पुनरागमनको अवसर हो।
राजेन्द्र राईका लागि आफ्नो प्रभाव जोगाउने परीक्षा।
कांग्रेसका लागि इतिहास फेर्ने सम्भावना।
र नयाँ दलहरूका लागि स्थापित शक्तिलाई चुनौती दिने मौका।
भोजपुरको चुनाव यसपटक स्थानीय मात्र छैन—यो प्रदेश राजनीतिमा सन्देश दिने रणभूमि बनेको छ। अब हेर्न बाँकी छ, मतपेटिकाले कसको रणनीति सफल ठहर गर्छ।
Discussion about this post